{"id":32447,"date":"2026-03-04T15:35:36","date_gmt":"2026-03-04T14:35:36","guid":{"rendered":"https:\/\/www.meindertsmaservie.nl\/?p=32447"},"modified":"2026-03-11T14:32:04","modified_gmt":"2026-03-11T13:32:04","slug":"duurzaamheid-vanuit-puriteins-gezichtspunt","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.meindertsmaservie.nl\/index.php\/duurzaamheid-vanuit-puriteins-gezichtspunt\/","title":{"rendered":"Studie &#8211; Duurzaamheid vanuit puriteins gezichtspunt"},"content":{"rendered":"<p style=\"padding-left: 30px; margin-top: 24px; margin-bottom: 24px;\"><em><span style=\"color: #2a63b5; font-style: italic;\">\u2018En God zegende hen en God zei tegen hen: Wees vruchtbaar, word talrijk, vervul de aarde en onderwerp haar, en heers over de vissen van de zee, over de vogels in de lucht en over al de dieren die over de aarde kruipen!\u2019<\/em> Genesis 1:28 (vs 26-28)<\/p>\n<div style=\"margin:44px;border:1px solid green;padding:8px;box-shadow: -10px 17px 0px 0px rgba(0,41,158,0.3);-webkit-box-shadow: -10px 17px 0px 0px rgba(0,41,158,0.3);\n-moz-box-shadow: -10px 17px 0px 0px rgba(0,41,158,0.3);\"><\/p>\n<h2 class=\"groen\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meindertsmaservie.nl\/wp-content\/uploads\/duurzaam.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"30\" \/> Vooraf<\/h2>\n<p>De voor je liggende (korte) studie gaat over duurzaamheid of wat minder abstract gesproken: een duurzaam leven.<br \/>\nDaar wordt, zul je zeggen, heden ten dage \u2013 wereldwijd, maar vooral in de westerse wereld \u2013 al veel over nagedacht en geschreven. Ook door christenen.<\/p>\n<p>Dat zal waar zijn. Ter bredere ori\u00ebntatie echter: is er vanuit de (kerk)geschiedenis ook wat over te zeggen? Toegespitst: kunnen we het onderwerp ook belichten vanuit puriteinse hoek, waar ik mij nogal toe aangetrokken voel, en kan dat ons verder helpen in de \u2018discussie\u2019? We zullen het zien in wat nu volgt.<br \/>\n<div class=\"su-spacer\" style=\"height:20px\"><\/div>\nDe Heere zegene de beschouwing!<\/p>\n<p>Novi Sad, maart 2026 \u2013 Pier M. Meindertsma<\/p><\/div>\n<div class=\"su-spacer\" style=\"height:40px\"><\/div>\n<h2 class=\"groen\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meindertsmaservie.nl\/wp-content\/uploads\/duurzaam.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"30\" \/> Inleiding<\/h2>\n<p>Natuurlijk moeten we onze christelijke agenda niet door maatschappelijke actualiteiten (of vragen), zoals momenteel de discussie over duurzaamheid, laten bepalen. Onze agenda behoort te worden beheerst door het \u2018ene nodige\u2019 uit <span id=\"su_tooltip_69e44eba7969d_button\" class=\"su-tooltip-button su-tooltip-button-outline-yes\" aria-describedby=\"su_tooltip_69e44eba7969d\" data-settings='{\"position\":\"top\",\"behavior\":\"hover\",\"hideDelay\":0}' tabindex=\"0\">Ps. 27:4<\/span><span style=\"display:none;z-index:100\" id=\"su_tooltip_69e44eba7969d\" class=\"su-tooltip\" role=\"tooltip\"><span class=\"su-tooltip-inner su-tooltip-shadow-no\" style=\"z-index:100;background:#222222;color:#FFFFFF;font-size:16px;border-radius:5px;text-align:left;max-width:450px;line-height:1.25\"><span class=\"su-tooltip-title\">Psalm 27:4<\/span><span class=\"su-tooltip-content su-u-trim\"><sup>4<\/sup> E\u00e9n ding heb ik van de HEERE verlangd,<br \/>\nd\u00e1t zal ik zoeken:<br \/>\ndat ik wonen mag in het huis van de HEERE,<br \/>\nal de dagen van mijn leven,<br \/>\nom de lieflijkheid van de HEERE te aanschouwen<br \/>\nen te onderzoeken in Zijn tempel.<\/span><\/span><span id=\"su_tooltip_69e44eba7969d_arrow\" class=\"su-tooltip-arrow\" style=\"z-index:100;background:#222222\" data-popper-arrow><\/span><\/span> en <span id=\"su_tooltip_69e44eba798b4_button\" class=\"su-tooltip-button su-tooltip-button-outline-yes\" aria-describedby=\"su_tooltip_69e44eba798b4\" data-settings='{\"position\":\"top\",\"behavior\":\"hover\",\"hideDelay\":0}' tabindex=\"0\">Lk. 10:42<\/span><span style=\"display:none;z-index:100\" id=\"su_tooltip_69e44eba798b4\" class=\"su-tooltip\" role=\"tooltip\"><span class=\"su-tooltip-inner su-tooltip-shadow-no\" style=\"z-index:100;background:#222222;color:#FFFFFF;font-size:16px;border-radius:5px;text-align:left;max-width:450px;line-height:1.25\"><span class=\"su-tooltip-title\">Lukas 10:42<\/span><span class=\"su-tooltip-content su-u-trim\"><sup>42<\/sup> Slechts \u00e9\u00e9n ding is nodig. Maria heeft het goede deel uitgekozen, dat niet van haar zal worden afgenomen.<\/span><\/span><span id=\"su_tooltip_69e44eba798b4_arrow\" class=\"su-tooltip-arrow\" style=\"z-index:100;background:#222222\" data-popper-arrow><\/span><\/span> in combinatie met <span id=\"su_tooltip_69e44eba799f3_button\" class=\"su-tooltip-button su-tooltip-button-outline-yes\" aria-describedby=\"su_tooltip_69e44eba799f3\" data-settings='{\"position\":\"top\",\"behavior\":\"hover\",\"hideDelay\":0}' tabindex=\"0\">1Kor. 2:2<\/span><span style=\"display:none;z-index:100\" id=\"su_tooltip_69e44eba799f3\" class=\"su-tooltip\" role=\"tooltip\"><span class=\"su-tooltip-inner su-tooltip-shadow-no\" style=\"z-index:100;background:#222222;color:#FFFFFF;font-size:16px;border-radius:5px;text-align:left;max-width:450px;line-height:1.25\"><span class=\"su-tooltip-title\">1Korinthe 2:1,2<\/span><span class=\"su-tooltip-content su-u-trim\"><sup>1<\/sup> En ik, broeders, toen ik bij u kwam, ben niet gekomen om u met voortreffelijkheid van woorden of van wijsheid het getuigenis van God te verkondigen,<br \/>\n<sup>2<\/sup> <strong>want ik had mij voorgenomen niets <em>anders<\/em> onder u te weten dan Jezus Christus, en Die gekruisigd.<\/strong><\/span><\/span><span id=\"su_tooltip_69e44eba799f3_arrow\" class=\"su-tooltip-arrow\" style=\"z-index:100;background:#222222\" data-popper-arrow><\/span><\/span>\n en <span id=\"su_tooltip_69e44eba79b6e_button\" class=\"su-tooltip-button su-tooltip-button-outline-yes\" aria-describedby=\"su_tooltip_69e44eba79b6e\" data-settings='{\"position\":\"top\",\"behavior\":\"hover\",\"hideDelay\":0}' tabindex=\"0\">Mt. 6:33<\/span><span style=\"display:none;z-index:100\" id=\"su_tooltip_69e44eba79b6e\" class=\"su-tooltip\" role=\"tooltip\"><span class=\"su-tooltip-inner su-tooltip-shadow-no\" style=\"z-index:100;background:#222222;color:#FFFFFF;font-size:16px;border-radius:5px;text-align:left;max-width:450px;line-height:1.25\"><span class=\"su-tooltip-title\">Matthe\u00fcs 6:33<\/span><span class=\"su-tooltip-content su-u-trim\"><sup>33<\/sup> Maar zoek eerst het Koninkrijk van God en Zijn gerechtigheid, en al deze dingen zullen u erbij gegeven worden.<\/span><\/span><span id=\"su_tooltip_69e44eba79b6e_arrow\" class=\"su-tooltip-arrow\" style=\"z-index:100;background:#222222\" data-popper-arrow><\/span><\/span><span class=\"ellipsis\" id=\"ellipsis-1084013496\" style=\"opacity: 0; position: absolute; z-index: -1;\">...<\/span><span class=\"rmwp-button-wrap\" id=\"rmwp-button-wrap-1084013496\" style=\"display: none;\"><button name=\"read more\" type=\"button\" onclick=\"rmwpPlusButtonAction( '1084013496', ' 1) ', 'sluit', 500 )\"> 1) <\/button><\/span><span class=\"rmwp-toggle animation-slide\" id=\"rmwp-toggle-1084013496\" style=\"display: none\"> 1) In Mt. 6:33 komen we het woord \u2018Zijn gerechtigheid\u2019 tegen, daarmee is bedoeld Gods wil (het leven recht in Zijn ogen) zoals Hij dat in de Bijbel aan ons bekendmaakt, dat v\u00f3\u00f3r alles te maken heeft met het leven met God en dan ook het leven met de naaste. <\/span><span class='rmwp-toggle-end'><\/span>. En als het gaat om zaken van aarde en kosmos mogen we wel ter harte nemen wat we lezen in Mt. 16:26a: \u2018Want wat baat het een mens, als hij heel de wereld wint en aan zijn ziel schade lijdt?\u2019<\/p>\n<p>Maar al moeten we maatschappelijke zaken geen hoofd-zaken laten worden<span class=\"ellipsis\" id=\"ellipsis-1075590353\" style=\"opacity: 0; position: absolute; z-index: -1;\">...<\/span><span class=\"rmwp-button-wrap\" id=\"rmwp-button-wrap-1075590353\" style=\"display: none;\"><button name=\"read more\" type=\"button\" onclick=\"rmwpPlusButtonAction( '1075590353', ' 2) ', 'sluit', 500 )\"> 2) <\/button><\/span><span class=\"rmwp-toggle animation-slide\" id=\"rmwp-toggle-1075590353\" style=\"display: none\"> 2) Dus we gaan niet spreken van \u2018groene\u2019 kerken, alsof groen-zijn \u00e9\u00e9n van de belangrijkste dingen van ons kerk-zijn zou zijn. <\/span><span class='rmwp-toggle-end'><\/span>, daaronder geschikt hebben ze toch hun belang<span class=\"ellipsis\" id=\"ellipsis-991150476\" style=\"opacity: 0; position: absolute; z-index: -1;\">...<\/span><span class=\"rmwp-button-wrap\" id=\"rmwp-button-wrap-991150476\" style=\"display: none;\"><button name=\"read more\" type=\"button\" onclick=\"rmwpPlusButtonAction( '991150476', ' 3) ', 'sluit', 500 )\"> 3) <\/button><\/span><span class=\"rmwp-toggle animation-slide\" id=\"rmwp-toggle-991150476\" style=\"display: none\"> 3) We gaan dus wel spreken over \u2018duurzaamheid\u2019, als onderdeel van ons rentmeesterschap dat op zijn beurt weer een onderdeel van de christelijke ethiek is. <\/span><span class='rmwp-toggle-end'><\/span>, en als christenen worden we geroepen ook hier op een christelijke manier mee om te gaan, noem het: mogen we ook hier tekenen van Gods komend Koninkrijk nu al oprichten.<br \/>\n<br \/>\nDaarom volgen nu wat gedachten over ons christelijk verantwoord omgaan met Gods schepping (tegenover zondig misbruik) toegespitst op duurzaamheid en wel bekeken door de bril van de puriteinen, die verrassend genoeg hierover eveneens hebben nagedacht.<\/p>\n<p>De (16e) 17e (18e) eeuwse puriteinen<span class=\"ellipsis\" id=\"ellipsis-543630328\" style=\"opacity: 0; position: absolute; z-index: -1;\">...<\/span><span class=\"rmwp-button-wrap\" id=\"rmwp-button-wrap-543630328\" style=\"display: none;\"><button name=\"read more\" type=\"button\" onclick=\"rmwpPlusButtonAction( '543630328', ' 4) ', 'sluit', 500 )\"> 4) <\/button><\/span><span class=\"rmwp-toggle animation-slide\" id=\"rmwp-toggle-543630328\" style=\"display: none\"> 4) Het woord puritein is waarschijnlijk als scheldwoord in het leven geroepen, maar je zou het nu een eretitel kunnen noemen. Zie breder over de puriteinen in het notenmateriaal van de studie over de <a href=\"https:\/\/www.meindertsmaservie.nl\/index.php\/studie-bijbelcommentaar-van-matthew-henry-1\/\">Bijbelcommentaar van Matthew Henry<\/a> (ook een puritein), noot 6 en noot 10. <\/span><span class='rmwp-toggle-end'><\/span> \u2013 zo genoemd vanwege hun gericht zijn op een pure relatie met God omwille van Zijn Zoon Jezus Christus en daaruit voortvloeiend puur christelijk leven \u2013 zijn een voorbeeld voor ons. Ja, eveneens, kwam ik achter, als het gaat om een duurzaam leven.<span class=\"ellipsis\" id=\"ellipsis-900588115\" style=\"opacity: 0; position: absolute; z-index: -1;\">...<\/span><span class=\"rmwp-button-wrap\" id=\"rmwp-button-wrap-900588115\" style=\"display: none;\"><button name=\"read more\" type=\"button\" onclick=\"rmwpPlusButtonAction( '900588115', ' 5) ', 'sluit', 500 )\"> 5) <\/button><\/span><span class=\"rmwp-toggle animation-slide\" id=\"rmwp-toggle-900588115\" style=\"display: none\"> 5) Gebruik gemaakt van een artikel in het RD \u2018<a href=\"https:\/\/www.rd.nl\/artikel\/862608-puriteins-ideaal-leven-volgens-micha\" rel=\"noopener nofollow \" target=\"_blank\">Puriteins ideaal: leven volgens Micha<\/a>\u2019, Michiel Kerpel, 30 juni \u201920, waarin ds P. den Ouden (zie over hem ook in de in voorgaande noot genoemde studie over de Henry-commentaar) aan het woord wordt gelaten, waarin ook verwezen wordt naar een boek van een hoogleraar in Sewanee (Tennessee \u2013 Verenigde Staten van Amerika), met de naam <a href=\"https:\/\/www.amazon.com\/Making-Nature-Sacred-Literature-Environment-ebook\/dp\/B000SC003C\" rel=\"noopener nofollow \" target=\"_blank\">John Gatta<\/a>, over de verhouding tussen mens en schepping vanaf de puriteinse pilgrim-fathers. <\/span><span class='rmwp-toggle-end'><\/span>\n<div class=\"su-spacer\" style=\"height:20px\"><\/div>\n<h2 class=\"groen\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meindertsmaservie.nl\/wp-content\/uploads\/duurzaam.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"30\" \/> Naar Amerika<\/h2>\n<p>Een groep puriteinen vertrok in 1620, vierhonderd jaar geleden dus, met het schip de Mayflower naar Amerika om daar als het ware een nieuw leven te starten. Ze stichtten de \u2018Plymouth Colony\u2019 in Massachusetts. Door hen werd de basis gelegd voor verdere kolonisatie.<br \/>\nHet spreekt vanzelf dat deze \u2018pelgrim-vaders\u2019 (pilgrim-fathers) weinig tijd hadden voor \u2018moderne\u2019 milieu-theorie\u00ebn of -bespiegelingen, laat staan voor demonstraties om die idee\u00ebn wat \u2018kracht\u2019 bij te zetten. Nee, ze moesten aan de bak om te zien te overleven. Om dat te onderstrepen is het goed om te weten dat maar liefst de helft van de migranten \/ kolonisten de eerste winter al zou sterven!<br \/>\nDe latere gouverneur van de Plymouth-colony, William Bradford, spreekt terecht van een desolate wildernis die men ging bevolken met de ermee verbonden gevaren waar de gemeenschap mee te kampen had.<\/p>\n<div class=\"su-spacer\" style=\"height:20px\"><\/div>\n<h2 class=\"groen\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meindertsmaservie.nl\/wp-content\/uploads\/duurzaam.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"30\" \/> Cultivering<\/h2>\n<p>Om een \u2018living\u2019 mogelijk te maken moest er vanzelfsprekend de nodige bewoning en landbouw plaatsvinden. Dat is niet hetzelfde als uitbuiting (dan zouden bijvoorbeeld alle boeren of tuinders, zonder onderscheid, zich daaraan schuldig maken\u2026) en de puriteinen hebben ook niet, zoals een zekere Amerikaan Roderick Nash stelt, de basis gelegd voor een negatieve houding tegenover de natuur. Natuurlijk moet er een stukje cultivering van de wildernis plaatsvinden \u2013 er moet worden bewoond en gegeten \u2013 maar het gebeurt met een rentmeesterlijke houding.<br \/>\nLees nog even Gen.1:28 of nog liever met de verzen ervoor: <span id=\"su_tooltip_69e44eba79f37_button\" class=\"su-tooltip-button su-tooltip-button-outline-yes\" aria-describedby=\"su_tooltip_69e44eba79f37\" data-settings='{\"position\":\"top\",\"behavior\":\"hover\",\"hideDelay\":0}' tabindex=\"0\">Gen. 1:26-28<\/span><span style=\"display:none;z-index:100\" id=\"su_tooltip_69e44eba79f37\" class=\"su-tooltip\" role=\"tooltip\"><span class=\"su-tooltip-inner su-tooltip-shadow-no\" style=\"z-index:100;background:#222222;color:#FFFFFF;font-size:16px;border-radius:5px;text-align:left;max-width:450px;line-height:1.25\"><span class=\"su-tooltip-title\">Genesis 1:26-28<\/span><span class=\"su-tooltip-content su-u-trim\"><sup>26<\/sup> En God zei: Laten Wij mensen maken naar Ons beeld, naar Onze gelijkenis; en laten zij heersen over de vissen van de zee, over de vogels in de lucht, over het vee, over heel de aarde en over al de kruipende dieren die over de aarde kruipen!<br \/>\n<sup>27<\/sup> En God schiep de mens naar Zijn beeld; naar het beeld van God schiep Hij hem; mannelijk en vrouwelijk schiep Hij hen.<br \/>\n<sup>28<\/sup> En God zegende hen en God zei tegen hen: Wees vruchtbaar, word talrijk, vervul de aarde en onderwerp haar, en heers over de vissen van de zee, over de vogels in de lucht en over al de dieren die over de aarde kruipen!<\/span><\/span><span id=\"su_tooltip_69e44eba79f37_arrow\" class=\"su-tooltip-arrow\" style=\"z-index:100;background:#222222\" data-popper-arrow><\/span><\/span>.<\/p>\n<p>Wat zien we in hun landbouw? \u2018Inboorlingen\u2019 (inheems geboren Amerikanen, tegenwoordig \u2018autochtonen\u2019 genoemd) leren de \u2018nieuwkomers\u2019 hoe ze mais, bonen en zowaar pompoenen kunnen verbouwen. Maar het landgebruik is bescheiden, er wordt zoveel gebruikt als voor de kolonisten toereikend is. Slechts een hectare per unit.<\/p>\n<p>Dus geen onbegrensde landontginning en verrijking. Dat wordt helaas in latere generaties wel anders. Seculiere, op winst uit zijnde Amerikanen hebben een heel andere attitude (die van winstbejag) en ontwikkelen een heel andere visie (kapitalisme) met bijbehorende strategie. Met inderdaad alle milieu-gevolgen van dien\u2026<\/p>\n<div class=\"su-spacer\" style=\"height:20px\"><\/div>\n<h2 class=\"groen\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meindertsmaservie.nl\/wp-content\/uploads\/duurzaam.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"30\" \/> Matigheid \u2013 blijmoedigheid<\/h2>\n<p>We gaan een stap verder en komen als vanzelf bij het populair geworden woord \u2018duurzaamheid\u2019. Nou, als er dan mensen duurzaam zijn, dan zijn het de puriteinen wel. Ze zijn daarin hun tijd ver vooruit.<span class=\"ellipsis\" id=\"ellipsis-1251105748\" style=\"opacity: 0; position: absolute; z-index: -1;\">...<\/span><span class=\"rmwp-button-wrap\" id=\"rmwp-button-wrap-1251105748\" style=\"display: none;\"><button name=\"read more\" type=\"button\" onclick=\"rmwpPlusButtonAction( '1251105748', ' 6) ', 'sluit', 500 )\"> 6) <\/button><\/span><span class=\"rmwp-toggle animation-slide\" id=\"rmwp-toggle-1251105748\" style=\"display: none\"> 6) Ik moet opeens denken aan het woord \u2018avant garde\u2019, maar dat klinkt misschien wat te activistisch\u2026<\/span><span class='rmwp-toggle-end'><\/span> Of zijn ze juist \u2018classic\u2019 <span class=\"ellipsis\" id=\"ellipsis-818791977\" style=\"opacity: 0; position: absolute; z-index: -1;\">...<\/span><span class=\"rmwp-button-wrap\" id=\"rmwp-button-wrap-818791977\" style=\"display: none;\"><button name=\"read more\" type=\"button\" onclick=\"rmwpPlusButtonAction( '818791977', ' 7) ', 'sluit', 500 )\"> 7) <\/button><\/span><span class=\"rmwp-toggle animation-slide\" id=\"rmwp-toggle-818791977\" style=\"display: none\"> 7) \u2018Classic\u2019 is een erg populair woord geworden en klinkt veel beter dan \u2018ouderwets\u2019 \ud83d\ude0a. Het is het Engelse woord voor klassieker. Op hoeveel winkel-waren in Servi\u00eb zie je het niet staan: \u2018classic\u2019: bijv. \u2018classic\u2019 mayonaise. We hebben hier zelfs \u2018classic\u2019 gym\u2026 Men probeert duidelijk te maken (al dan niet terecht) dat het ouderwets-degelijk, -lekker, -mooi is. Ermee verbonden is de connotatie van \u2018hoge kwaliteit\u2019. <\/span><span class='rmwp-toggle-end'><\/span>, degelijk-ouderwets, en hebben er een hekel aan iets te verspillen? Zeg het maar.<\/p>\n<p>Die duurzaamheid sluit aan bij hun sobere of bescheiden levensstijl die op zijn beurt weer voortvloeit uit dat onderdeel van de negenvoudige vrucht van de Geest uit <span id=\"su_tooltip_69e44eba7a1b6_button\" class=\"su-tooltip-button su-tooltip-button-outline-yes\" aria-describedby=\"su_tooltip_69e44eba7a1b6\" data-settings='{\"position\":\"top\",\"behavior\":\"hover\",\"hideDelay\":0}' tabindex=\"0\">Gal. 5:22<\/span><span style=\"display:none;z-index:100\" id=\"su_tooltip_69e44eba7a1b6\" class=\"su-tooltip\" role=\"tooltip\"><span class=\"su-tooltip-inner su-tooltip-shadow-no\" style=\"z-index:100;background:#222222;color:#FFFFFF;font-size:16px;border-radius:5px;text-align:left;max-width:450px;line-height:1.25\"><span class=\"su-tooltip-title\">Galaten 5:22<\/span><span class=\"su-tooltip-content su-u-trim\"><sup>22<\/sup> De vrucht van de Geest is echter: liefde, blijdschap, vrede, geduld, vriendelijkheid, goedheid, geloof, zachtmoedigheid, zelfbeheersing.<\/span><\/span><span id=\"su_tooltip_69e44eba7a1b6_arrow\" class=\"su-tooltip-arrow\" style=\"z-index:100;background:#222222\" data-popper-arrow><\/span><\/span> dat in de Statenvertaling (St.V.) verwoord wordt met \u2018matigheid\u2019 en in de Herziene Statenvertaling (HSV) met \u2018zelfbeheersing\u2019, in combinatie met het onderdeel \u2018blijdschap\u2019 (in sommige vertalingen staan de laatste twee onderdelen van de vrucht van de Geest in vs 23). Vergelijk ook de reeks in <span id=\"su_tooltip_69e44eba7a2e1_button\" class=\"su-tooltip-button su-tooltip-button-outline-yes\" aria-describedby=\"su_tooltip_69e44eba7a2e1\" data-settings='{\"position\":\"top\",\"behavior\":\"hover\",\"hideDelay\":0}' tabindex=\"0\">2Pet. 1:5-7<\/span><span style=\"display:none;z-index:100\" id=\"su_tooltip_69e44eba7a2e1\" class=\"su-tooltip\" role=\"tooltip\"><span class=\"su-tooltip-inner su-tooltip-shadow-no\" style=\"z-index:100;background:#222222;color:#FFFFFF;font-size:16px;border-radius:5px;text-align:left;max-width:450px;line-height:1.25\"><span class=\"su-tooltip-title\">2Petrus 1:5-7<\/span><span class=\"su-tooltip-content su-u-trim\"><sup>5<\/sup> En daarom moet u zich er met alle inzet op toeleggen om aan uw geloof deugd toe te voegen, aan de deugd kennis,<br \/>\n<sup>6<\/sup> aan de kennis zelfbeheersing, aan de zelfbeheersing volharding, aan de volharding godsvrucht,<br \/>\n<sup>7<\/sup> aan de godsvrucht broederliefde en aan de broederliefde liefde <em>voor iedereen<\/em>.<\/span><\/span><span id=\"su_tooltip_69e44eba7a2e1_arrow\" class=\"su-tooltip-arrow\" style=\"z-index:100;background:#222222\" data-popper-arrow><\/span><\/span>.<br \/>\nMatigheid \/ zelfbeheersing (de Korte Verklaring noemt ook als mogelijke vertaling: ingetogenheid, dat het, al is het een wat verouderd woord, misschien nog iets warmer en dieper weergeeft) laat zich niet meevoeren door hartstochten en verkeerde dingen.<br \/>\nHet gaat bij de puriteinen om een blijmoedige zelfbegrenzing, een in blijdschap jezelf Bijbelse grenzen stellen, en, als het gaat om een sobere levensstijl, een leren tevreden te zijn in de gegeven situatie (vergelijk <span id=\"su_tooltip_69e44eba7a442_button\" class=\"su-tooltip-button su-tooltip-button-outline-yes\" aria-describedby=\"su_tooltip_69e44eba7a442\" data-settings='{\"position\":\"top\",\"behavior\":\"hover\",\"hideDelay\":0}' tabindex=\"0\">Fil. 4:11<\/span><span style=\"display:none;z-index:100\" id=\"su_tooltip_69e44eba7a442\" class=\"su-tooltip\" role=\"tooltip\"><span class=\"su-tooltip-inner su-tooltip-shadow-no\" style=\"z-index:100;background:#222222;color:#FFFFFF;font-size:16px;border-radius:5px;text-align:left;max-width:450px;line-height:1.25\"><span class=\"su-tooltip-title\">Filippenzen 4:11<\/span><span class=\"su-tooltip-content su-u-trim\"><sup>11<\/sup> Niet dat ik <em>dit<\/em> zeg vanwege gebrek, want ik heb geleerd tevreden te zijn in de <em>omstandigheden<\/em> waarin ik verkeer.<\/span><\/span><span id=\"su_tooltip_69e44eba7a442_arrow\" class=\"su-tooltip-arrow\" style=\"z-index:100;background:#222222\" data-popper-arrow><\/span><\/span>).<br \/>\nEn dat op grond van het volbrachte werk van Jezus Christus voor hun zonden, waar de puriteinen door het geloof in Hem uit wilden leven. Daardoor kunnen ze het leven ook zien in eeuwigheids-perspectief. In de greep raken van geld en goed gaat ten koste van het geestelijke leven.<\/p>\n<p>De advocaat John Winthrop<span class=\"ellipsis\" id=\"ellipsis-754059195\" style=\"opacity: 0; position: absolute; z-index: -1;\">...<\/span><span class=\"rmwp-button-wrap\" id=\"rmwp-button-wrap-754059195\" style=\"display: none;\"><button name=\"read more\" type=\"button\" onclick=\"rmwpPlusButtonAction( '754059195', ' 8) ', 'sluit', 500 )\"> 8) <\/button><\/span><span class=\"rmwp-toggle animation-slide\" id=\"rmwp-toggle-754059195\" style=\"display: none\"> 8) <span style='float:right;background:white;color:#CC0000'><em> Klik op kaartje. <\/em><\/span><br \/><a href='https:\/\/www.meindertsmaservie.nl\/wp-content\/uploads\/New-England.gif'><img src='https:\/\/www.meindertsmaservie.nl\/wp-content\/uploads\/New-England-150x150.gif' style='width:150px;height:150px;float:right' \/><\/a>Thomas Winthrop is heel belangrijk geweest onder de puriteinse pilgrim-fathers. Hij werd de eerste gouverneur van de Massachusetts Bay Colony. Hij wordt wel genoemd \u00e9\u00e9n van de \u2018chief founders of New England\u2019. (Met \u2018Nieuw Engeland\u2019 wordt bedoeld: gebied N-O Verenigde Staten van Amerika met de [latere] staten: Maine, Vermont, New Hampshire, Masschusetts, Connecticut en Rhode Island; gezegd wordt dat de naam in het leven werd geroepen door de Engelse pionier\/onderzoeker John Smith, een \u2018ordinaire [gewone]\u2019 naam voor een \u2018extra-ordinaire\u2019 man, 1616).<\/span><span class='rmwp-toggle-end'><\/span>, leider van grote groep migranten in 1630, spreekt de migrant-kolonisten toe om niet in hun vleselijke lusten te wandelen en voor geld en goed te gaan (prediking \u2018<a href=\"https:\/\/minio.la.utexas.edu\/webeditor-files\/coretexts\/pdf\/163020model20of20christian20charity.pdf\" rel=\"noopener nofollow \" target=\"_blank\">A Modell of Christian Charity<\/a>\u2019). Als het gaat om geld en bezit: dat is niet verkeerd, maar ga er christelijk mee om.<br \/>\nDe profeet Micha spreekt in <span id=\"su_tooltip_69e44eba7a604_button\" class=\"su-tooltip-button su-tooltip-button-outline-yes\" aria-describedby=\"su_tooltip_69e44eba7a604\" data-settings='{\"position\":\"top\",\"behavior\":\"hover\",\"hideDelay\":0}' tabindex=\"0\">Mich. 6:8b<\/span><span style=\"display:none;z-index:100\" id=\"su_tooltip_69e44eba7a604\" class=\"su-tooltip\" role=\"tooltip\"><span class=\"su-tooltip-inner su-tooltip-shadow-no\" style=\"z-index:100;background:#222222;color:#FFFFFF;font-size:16px;border-radius:5px;text-align:left;max-width:450px;line-height:1.25\"><span class=\"su-tooltip-title\">Micha 6:8<\/span><span class=\"su-tooltip-content su-u-trim\"><sup>8<\/sup> Hij heeft u, mens, bekendgemaakt wat goed is.<br \/>\n<strong>En wat vraagt de HEERE van u<br \/>\nanders dan recht te doen, goedertierenheid lief te hebben<br \/>\nen ootmoedig te wandelen met uw God.<\/strong><\/span><\/span><span id=\"su_tooltip_69e44eba7a604_arrow\" class=\"su-tooltip-arrow\" style=\"z-index:100;background:#222222\" data-popper-arrow><\/span><\/span> van \u2018recht te doen, goedertierenheid (St.V.: weldadigheid) lief te hebben en ootmoedig te wandelen met uw God.\u2019 Ootmoedig te wandelen met God gaat dus niet zonder ook recht<span class=\"ellipsis\" id=\"ellipsis-1046646341\" style=\"opacity: 0; position: absolute; z-index: -1;\">...<\/span><span class=\"rmwp-button-wrap\" id=\"rmwp-button-wrap-1046646341\" style=\"display: none;\"><button name=\"read more\" type=\"button\" onclick=\"rmwpPlusButtonAction( '1046646341', ' 9) ', 'sluit', 500 )\"> 9) <\/button><\/span><span class=\"rmwp-toggle animation-slide\" id=\"rmwp-toggle-1046646341\" style=\"display: none\"> 9) Dat is: wat recht (juist) is in Gods ogen, naar zijn wetten (leefregels) waarvan de Tien geboden de kern zijn. Zie <span id=\"su_tooltip_69e44eba7a7ab_button\" class=\"su-tooltip-button su-tooltip-button-outline-yes\" aria-describedby=\"su_tooltip_69e44eba7a7ab\" data-settings='{\"position\":\"top\",\"behavior\":\"hover\",\"hideDelay\":0}' tabindex=\"0\">Gen. 18:19<\/span><span style=\"display:none;z-index:100\" id=\"su_tooltip_69e44eba7a7ab\" class=\"su-tooltip\" role=\"tooltip\"><span class=\"su-tooltip-inner su-tooltip-shadow-no\" style=\"z-index:100;background:#222222;color:#FFFFFF;font-size:16px;border-radius:5px;text-align:left;max-width:450px;line-height:1.25\"><span class=\"su-tooltip-title\">Genesis 18:19<\/span><span class=\"su-tooltip-content su-u-trim\"><sup>19<\/sup> Want Ik heb hem uitgekozen, opdat hij aan zijn kinderen en zijn huis na hem bevel zou geven om de weg van de HEERE in acht te nemen, door gerechtigheid en recht te doen, opdat de HEERE over Abraham zal brengen wat Hij over hem gesproken heeft.<\/span><\/span><span id=\"su_tooltip_69e44eba7a7ab_arrow\" class=\"su-tooltip-arrow\" style=\"z-index:100;background:#222222\" data-popper-arrow><\/span><\/span>; <span id=\"su_tooltip_69e44eba7a8e3_button\" class=\"su-tooltip-button su-tooltip-button-outline-yes\" aria-describedby=\"su_tooltip_69e44eba7a8e3\" data-settings='{\"position\":\"top\",\"behavior\":\"hover\",\"hideDelay\":0}' tabindex=\"0\">1Kon. 10:9<\/span><span style=\"display:none;z-index:100\" id=\"su_tooltip_69e44eba7a8e3\" class=\"su-tooltip\" role=\"tooltip\"><span class=\"su-tooltip-inner su-tooltip-shadow-no\" style=\"z-index:100;background:#222222;color:#FFFFFF;font-size:16px;border-radius:5px;text-align:left;max-width:450px;line-height:1.25\"><span class=\"su-tooltip-title\">1Koningen 10:9<\/span><span class=\"su-tooltip-content su-u-trim\"><sup>9<\/sup> Geloofd zij de HEERE, uw God, Die behagen in u heeft gehad, door u op de troon van Isra\u00ebl te zetten! Omdat de HEERE Isra\u00ebl voor eeuwig liefheeft, daarom heeft Hij u tot koning aangesteld, om recht en gerechtigheid te doen.<\/span><\/span><span id=\"su_tooltip_69e44eba7a8e3_arrow\" class=\"su-tooltip-arrow\" style=\"z-index:100;background:#222222\" data-popper-arrow><\/span><\/span>; <span id=\"su_tooltip_69e44eba7aa23_button\" class=\"su-tooltip-button su-tooltip-button-outline-yes\" aria-describedby=\"su_tooltip_69e44eba7aa23\" data-settings='{\"position\":\"top\",\"behavior\":\"hover\",\"hideDelay\":0}' tabindex=\"0\">Jer. 4:2<\/span><span style=\"display:none;z-index:100\" id=\"su_tooltip_69e44eba7aa23\" class=\"su-tooltip\" role=\"tooltip\"><span class=\"su-tooltip-inner su-tooltip-shadow-no\" style=\"z-index:100;background:#222222;color:#FFFFFF;font-size:16px;border-radius:5px;text-align:left;max-width:450px;line-height:1.25\"><span class=\"su-tooltip-title\">Jeremia 4:2<\/span><span class=\"su-tooltip-content su-u-trim\"><sup>2<\/sup> en als u zweert: Zo <em>waar<\/em> de HEERE leeft, in waarheid,<br \/>\nin recht en in gerechtigheid,<br \/>\ndan zullen de heidenvolken zich in Hem zegenen<br \/>\nen zich in Hem beroemen.<\/span><\/span><span id=\"su_tooltip_69e44eba7aa23_arrow\" class=\"su-tooltip-arrow\" style=\"z-index:100;background:#222222\" data-popper-arrow><\/span><\/span>; met de Kanttekeningen van de Statenvertaling. Zie ook <span id=\"su_tooltip_69e44eba7ab82_button\" class=\"su-tooltip-button su-tooltip-button-outline-yes\" aria-describedby=\"su_tooltip_69e44eba7ab82\" data-settings='{\"position\":\"top\",\"behavior\":\"hover\",\"hideDelay\":0}' tabindex=\"0\">Mt. 6:33<\/span><span style=\"display:none;z-index:100\" id=\"su_tooltip_69e44eba7ab82\" class=\"su-tooltip\" role=\"tooltip\"><span class=\"su-tooltip-inner su-tooltip-shadow-no\" style=\"z-index:100;background:#222222;color:#FFFFFF;font-size:16px;border-radius:5px;text-align:left;max-width:450px;line-height:1.25\"><span class=\"su-tooltip-title\">Matthe\u00fcs 6:33<\/span><span class=\"su-tooltip-content su-u-trim\"><sup>33<\/sup> Maar zoek eerst het Koninkrijk van God en Zijn gerechtigheid, en al deze dingen zullen u erbij gegeven worden.<\/span><\/span><span id=\"su_tooltip_69e44eba7ab82_arrow\" class=\"su-tooltip-arrow\" style=\"z-index:100;background:#222222\" data-popper-arrow><\/span><\/span> en noot 1. <\/span><span class='rmwp-toggle-end'><\/span> te doen (naar God toe en naar de naasten) en goedertierenheid (dat is goedheid in actie) lief te hebben (opnieuw naar God en de naasten toe). Hierin moeten we elkaar steunen en onszelf in onze welvaart begrenzen om dank-gaven (tienden) aan God te kunnen geven en naasten in hun nood te kunnen helpen.<\/p>\n<p>De puritein Richard Baxter heeft in zijn \u2018Christian Directory (deel <a title=\"Christian Ethics\" href=\"https:\/\/www.gutenberg.org\/ebooks\/41633\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">1<\/a>, &nbsp;&nbsp;<a title=\"Christian Economics\" href=\"https:\/\/www.gutenberg.org\/ebooks\/43800\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">2<\/a>, &nbsp;&nbsp;<a title=\"Christian Ecclesiastics\" href=\"https:\/\/www.gutenberg.org\/ebooks\/44655\" rel=\"noopener nofollow \" target=\"_blank\">3<\/a>, &nbsp;&nbsp;<a title=\"Christian Politics\" href=\"https:\/\/www.gutenberg.org\/ebooks\/43967\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">4<\/a>)\u2019 ook een hoofdstuk gewijd over verspilling: onnodig weggooien van voedsel, het bouwen van pompeuze huizen en het aanschaffen van onnodig dure en luxe meubels.<br \/>\n<br \/>\nDe puriteinen hadden evenzo oog voor het dieren-welzijn: dieren mogen niet wreed worden behandeld; het vee moet op adem kunnen komen als het moe of hongerig is. Dat is zelfs in het eerste wetboek (\u2018<a href=\"https:\/\/archive.csac.history.wisc.edu\/6_Massachusetts_Body_of_Liberties.pdf\" rel=\"noopener nofollow \" target=\"_blank\">The Body of Liberties<\/a>\u2019) van de kolonie in Massachusetts vastgelegd. In Exodus 20 (Gods tien kern-leefregels) lezen we niet alleen dat de mens, maar ook dat het vee op God\u2019s rustdag behoort te rusten, <span id=\"su_tooltip_69e44eba7aca2_button\" class=\"su-tooltip-button su-tooltip-button-outline-yes\" aria-describedby=\"su_tooltip_69e44eba7aca2\" data-settings='{\"position\":\"top\",\"behavior\":\"hover\",\"hideDelay\":0}' tabindex=\"0\">20:8vv.<\/span><span style=\"display:none;z-index:100\" id=\"su_tooltip_69e44eba7aca2\" class=\"su-tooltip\" role=\"tooltip\"><span class=\"su-tooltip-inner su-tooltip-shadow-no\" style=\"z-index:100;background:#222222;color:#FFFFFF;font-size:16px;border-radius:5px;text-align:left;max-width:450px;line-height:1.25\"><span class=\"su-tooltip-title\">Exodus 20:8-11<\/span><span class=\"su-tooltip-content su-u-trim\"><sup>8<\/sup> Gedenk de sabbatdag, dat <em>u<\/em> die heiligt.<br \/>\n<sup>9<\/sup> Zes dagen zult u arbeiden en al uw werk doen,<br \/>\n<sup>10<\/sup> maar de zevende dag is de sabbat van de HEERE, uw God. <em>Dan<\/em> zult u geen enkel werk doen, u, noch uw zoon, noch uw dochter, <em>noch<\/em> uw dienaar, noch uw dienares, noch uw vee, noch uw vreemdeling die binnen uw poorten is.<br \/>\n<sup>11<\/sup> Want in zes dagen heeft de HEERE de hemel en de aarde gemaakt, de zee, en al wat erin is, en Hij rustte op de zevende dag. Daarom zegende de HEERE de sabbatdag, en heiligde die.<\/span><\/span><span id=\"su_tooltip_69e44eba7aca2_arrow\" class=\"su-tooltip-arrow\" style=\"z-index:100;background:#222222\" data-popper-arrow><\/span><\/span>. <span id=\"su_tooltip_69e44eba7ae53_button\" class=\"su-tooltip-button su-tooltip-button-outline-yes\" aria-describedby=\"su_tooltip_69e44eba7ae53\" data-settings='{\"position\":\"top\",\"behavior\":\"hover\",\"hideDelay\":0}' tabindex=\"0\">Spr. 12:10<\/span><span style=\"display:none;z-index:100\" id=\"su_tooltip_69e44eba7ae53\" class=\"su-tooltip\" role=\"tooltip\"><span class=\"su-tooltip-inner su-tooltip-shadow-no\" style=\"z-index:100;background:#222222;color:#FFFFFF;font-size:16px;border-radius:5px;text-align:left;max-width:450px;line-height:1.25\"><span class=\"su-tooltip-title\">Spreuken 12:10<\/span><span class=\"su-tooltip-content su-u-trim\"><sup>10<\/sup> De rechtvaardige kent het leven van zijn vee,<br \/>\nmaar barmhartigheid van goddelozen is meedogenloos.<\/span><\/span><span id=\"su_tooltip_69e44eba7ae53_arrow\" class=\"su-tooltip-arrow\" style=\"z-index:100;background:#222222\" data-popper-arrow><\/span><\/span> leert ons het leven van ons vee te kennen, dat wil zeggen er een band mee te hebben en er goed voor te zorgen.<\/p>\n<p>In Jonathan Edwards\u2019 boek \u2018<a href=\"https:\/\/reformed.org\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/JonathanEdwardsNatureTrueVirtue.pdf\" rel=\"noopener nofollow \" target=\"_blank\">The Nature of True Virtue<\/a>\u2019 zien we zelfs al roerselen van een (anachronistisch gesproken) \u2018milieu-ethiek\u2019 naar voren komen. Zijn ethisch ideaal heeft alles met \u2018welwillendheid ten opzichte van alles wat is\u2019 te maken.<\/p>\n<div class=\"su-spacer\" style=\"height:20px\"><\/div>\n<h2 class=\"groen\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meindertsmaservie.nl\/wp-content\/uploads\/duurzaam.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"30\" \/> Toepassing op ons<\/h2>\n<p>Zo beginnen we volgens mij al een aardig beeld van de duurzame levensstijl van de puriteinen te krijgen. Maar laten we nu de focus leggen op ons, op jou en mij, tijd voor een paar toepassingsvragen:<br \/>\n<\/p>\n<div style=\"border-left: 1px dotted #2a63ad; padding-left: 10px\">\n<ul class=\"ruit\">\n<li>hebben we ook iets geleerd, en dan niet alleen voor ons hoofd, maar ook voor ons hart en dagelijks leven?<\/li>\n<\/ul>\n<p>\nMet andere woorden: <\/p>\n<ul class=\"ruit\">\n<li>hoe is het bij \u00f3ns als het gaat om de Bijbelse noties van matigheid in combinatie met blijdschap?<\/li>\n<li>Zijn wij te herkennen aan een blijmoedig bescheiden levensstijl waar duurzaamheid een uitloper van is?<\/li>\n<li>En kunnen we genieten van een eenvoudig leven<span class=\"ellipsis\" id=\"ellipsis-263683488\" style=\"opacity: 0; position: absolute; z-index: -1;\">...<\/span><span class=\"rmwp-button-wrap\" id=\"rmwp-button-wrap-263683488\" style=\"display: none;\"><button name=\"read more\" type=\"button\" onclick=\"rmwpPlusButtonAction( '263683488', ' 10) ', 'sluit', 500 )\"> 10) <\/button><\/span><span class=\"rmwp-toggle animation-slide\" id=\"rmwp-toggle-263683488\" style=\"display: none\"> &nbsp;&nbsp;&nbsp;10) Het \u2018eenvoudig leven\u2019 zoals wij het meestal opvatten is wat anders van kleur dan het Bijbels eenvoudig leven uit <span id=\"su_tooltip_69e44eba7afec_button\" class=\"su-tooltip-button su-tooltip-button-outline-yes\" aria-describedby=\"su_tooltip_69e44eba7afec\" data-settings='{\"position\":\"top\",\"behavior\":\"hover\",\"hideDelay\":0}' tabindex=\"0\">Ps. 116:6<\/span><span style=\"display:none;z-index:100\" id=\"su_tooltip_69e44eba7afec\" class=\"su-tooltip\" role=\"tooltip\"><span class=\"su-tooltip-inner su-tooltip-shadow-no\" style=\"z-index:100;background:#222222;color:#FFFFFF;font-size:16px;border-radius:5px;text-align:left;max-width:450px;line-height:1.25\"><span class=\"su-tooltip-title\">Psalm 116:6<\/span><span class=\"su-tooltip-content su-u-trim\"><sup>6<\/sup> De HEERE bewaart de eenvoudigen;<br \/>\nik was uitgeteerd, maar Hij heeft mij verlost.<\/span><\/span><span id=\"su_tooltip_69e44eba7afec_arrow\" class=\"su-tooltip-arrow\" style=\"z-index:100;background:#222222\" data-popper-arrow><\/span><\/span>, waar we lezen dat de HEERE de eenvoudigen bewaart. Het laatste heeft te maken met een leven gefocust op God; het hedendaagse begrip \u2018eenvoudig leven\u2019 is daar een onderdeel van. De Kanttekeningen van de St.V. zeggen bij de eenvoudigen uit Ps. 116:6: Die zich niet verlaten op hun eigen kloekheid, maar op den Heere, wandelende oprechtelijk in Zijn wegen. Vergelijk <span id=\"su_tooltip_69e44eba7b147_button\" class=\"su-tooltip-button su-tooltip-button-outline-yes\" aria-describedby=\"su_tooltip_69e44eba7b147\" data-settings='{\"position\":\"top\",\"behavior\":\"hover\",\"hideDelay\":0}' tabindex=\"0\">Mt. 6:22v.<\/span><span style=\"display:none;z-index:100\" id=\"su_tooltip_69e44eba7b147\" class=\"su-tooltip\" role=\"tooltip\"><span class=\"su-tooltip-inner su-tooltip-shadow-no\" style=\"z-index:100;background:#222222;color:#FFFFFF;font-size:16px;border-radius:5px;text-align:left;max-width:450px;line-height:1.25\"><span class=\"su-tooltip-title\">Matthe\u00fcs 6:22,23<\/span><span class=\"su-tooltip-content su-u-trim\"><sup>22<\/sup> De lamp van het lichaam is het oog; als dan uw oog oprecht is, zal heel uw lichaam verlicht zijn;<br \/>\n<sup>23<\/sup> maar als uw oog kwaadaardig is, zal heel uw lichaam duister zijn. Als het licht dat in u is, duisternis is, hoe groot is dan de duisternis <em>zelf<\/em>!<\/span><\/span><span id=\"su_tooltip_69e44eba7b147_arrow\" class=\"su-tooltip-arrow\" style=\"z-index:100;background:#222222\" data-popper-arrow><\/span><\/span>; <span id=\"su_tooltip_69e44eba7b2a9_button\" class=\"su-tooltip-button su-tooltip-button-outline-yes\" aria-describedby=\"su_tooltip_69e44eba7b2a9\" data-settings='{\"position\":\"top\",\"behavior\":\"hover\",\"hideDelay\":0}' tabindex=\"0\">Lk. 11:34vv.<\/span><span style=\"display:none;z-index:100\" id=\"su_tooltip_69e44eba7b2a9\" class=\"su-tooltip\" role=\"tooltip\"><span class=\"su-tooltip-inner su-tooltip-shadow-no\" style=\"z-index:100;background:#222222;color:#FFFFFF;font-size:16px;border-radius:5px;text-align:left;max-width:450px;line-height:1.25\"><span class=\"su-tooltip-title\">Lukas 11:34-36<\/span><span class=\"su-tooltip-content su-u-trim\"><sup>34<\/sup> De lamp van het lichaam is het oog. Wanneer dan uw oog oprecht is, is ook heel uw lichaam verlicht; maar als het kwaadaardig is, is ook <em>heel<\/em> uw lichaam duister.<br \/>\n<sup>35<\/sup> Zie er dus op toe, dat het licht dat in u is, geen duisternis is.<br \/>\n<sup>36<\/sup> Als dus uw lichaam helemaal licht is, en geen enkel deel ervan duister is, zal het net zo geheel licht zijn als wanneer de lamp het met zijn schijnsel verlicht.<\/span><\/span><span id=\"su_tooltip_69e44eba7b2a9_arrow\" class=\"su-tooltip-arrow\" style=\"z-index:100;background:#222222\" data-popper-arrow><\/span><\/span> <\/span><span class='rmwp-toggle-end'><\/span>, vertrouwende op de Heere en het goede doende, vreugde scheppend in Hem, om Hemzelf en Zijn zegeningen, <span id=\"su_tooltip_69e44eba7b42f_button\" class=\"su-tooltip-button su-tooltip-button-outline-yes\" aria-describedby=\"su_tooltip_69e44eba7b42f\" data-settings='{\"position\":\"top\",\"behavior\":\"hover\",\"hideDelay\":0}' tabindex=\"0\">Ps. 37:3,4<\/span><span style=\"display:none;z-index:100\" id=\"su_tooltip_69e44eba7b42f\" class=\"su-tooltip\" role=\"tooltip\"><span class=\"su-tooltip-inner su-tooltip-shadow-no\" style=\"z-index:100;background:#222222;color:#FFFFFF;font-size:16px;border-radius:5px;text-align:left;max-width:450px;line-height:1.25\"><span class=\"su-tooltip-title\">Psalm 37:3,4<\/span><span class=\"su-tooltip-content su-u-trim\"><sup>3<\/sup> Vertrouw op de HEERE en doe het goede;<br \/>\nbewoon de aarde en voed u met trouw.<br \/>\n<sup>4<\/sup> Schep vreugde in de HEERE,<br \/>\ndan zal Hij u geven wat uw hart verlangt.<\/span><\/span><span id=\"su_tooltip_69e44eba7b42f_arrow\" class=\"su-tooltip-arrow\" style=\"z-index:100;background:#222222\" data-popper-arrow><\/span><\/span> (vergelijk <span id=\"su_tooltip_69e44eba7b575_button\" class=\"su-tooltip-button su-tooltip-button-outline-yes\" aria-describedby=\"su_tooltip_69e44eba7b575\" data-settings='{\"position\":\"top\",\"behavior\":\"hover\",\"hideDelay\":0}' tabindex=\"0\">Ps. 73:25-28<\/span><span style=\"display:none;z-index:100\" id=\"su_tooltip_69e44eba7b575\" class=\"su-tooltip\" role=\"tooltip\"><span class=\"su-tooltip-inner su-tooltip-shadow-no\" style=\"z-index:100;background:#222222;color:#FFFFFF;font-size:16px;border-radius:5px;text-align:left;max-width:450px;line-height:1.25\"><span class=\"su-tooltip-title\">Psalm 73:25-28<\/span><span class=\"su-tooltip-content su-u-trim\"><sup>25<\/sup> Wie heb ik <em>behalve<\/em> U in de hemel?<br \/>\nNaast U vind ik nergens vreugde in op de aarde.<br \/>\n<sup>26<\/sup> Bezwijkt mijn lichaam en mijn hart,<br \/>\ndan is God de rots van mijn hart<br \/>\nen voor eeuwig mijn deel.<br \/>\n<sup>27<\/sup> Want zie, wie zich ver van U houden, zullen omkomen;<br \/>\nU verdelgt allen die als in hoererij U verlaten.<br \/>\n<sup>28<\/sup> Maar wat mij betreft, het is voor mij goed dicht bij God te zijn.<br \/>\nIk neem mijn toevlucht tot de Heere HEERE,<br \/>\nom al Uw werken te vertellen.<\/span><\/span><span id=\"su_tooltip_69e44eba7b575_arrow\" class=\"su-tooltip-arrow\" style=\"z-index:100;background:#222222\" data-popper-arrow><\/span><\/span>)?\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>\nNog anders geformuleerd en wat ontdekkender:<\/p>\n<ul class=\"ruit\">\n<li>lijkt onze levensstijl nu meer op die van de \u2018puritein\u2019 of op die van de \u2018kapitalist\u2019?<\/li>\n<li>Of moeten we gewoon zo eerlijk zijn en maar direct toegeven dat er eigenlijk diep in ons hart een kleine kapitalist woont die geld en goed toch wel h\u00e9\u00e9l belangrijk en consumeren toch wel \u00e9rg fijn vindt\u2026<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<p>En ja, het is waar, consumeren geeft best een goed genotsgevoel. Niettemin het is naar analogie van wat ik meen dat mijn moeder wel eens zei: \u2018Het hebben van de zaak is het einde van het vermaak\u2019\u2026<br \/>\nMaar kunnen we dan toch eigenlijk niet een beetje jaloers worden op de blijmoedige eenvoudige levensstijl van de puriteinen? Dit lijkt mij een geoorloofde jaloersheid, waarbij we de Heere mogen bidden dat Hij dat nog wat aanwakkert en onze levensstijl wat meer naar die van onze puriteinse voorouders wil neigen. Zie eens <span id=\"su_tooltip_69e44eba7b702_button\" class=\"su-tooltip-button su-tooltip-button-outline-yes\" aria-describedby=\"su_tooltip_69e44eba7b702\" data-settings='{\"position\":\"top\",\"behavior\":\"hover\",\"hideDelay\":0}' tabindex=\"0\">Rom. 12:2<\/span><span style=\"display:none;z-index:100\" id=\"su_tooltip_69e44eba7b702\" class=\"su-tooltip\" role=\"tooltip\"><span class=\"su-tooltip-inner su-tooltip-shadow-no\" style=\"z-index:100;background:#222222;color:#FFFFFF;font-size:16px;border-radius:5px;text-align:left;max-width:450px;line-height:1.25\"><span class=\"su-tooltip-title\">Romeinen 12:2<\/span><span class=\"su-tooltip-content su-u-trim\"><sup>2<\/sup> En word niet aan deze wereld gelijkvormig, maar word veranderd door de vernieuwing van uw gezindheid om te <em>kunnen<\/em> onderscheiden wat de goede, welbehaaglijke en volmaakte wil van God is.<\/span><\/span><span id=\"su_tooltip_69e44eba7b702_arrow\" class=\"su-tooltip-arrow\" style=\"z-index:100;background:#222222\" data-popper-arrow><\/span><\/span>.<\/p>\n<p>Laat dit wel duidelijk zijn: echt blij gestemd deze levensstijl beoefenen en ons erin trainen kunnen we alleen in de relatie met God door het geloof in de Heere Jezus. De Heiland is voor onze zonden gestorven is aan het kruishout van Golgotha, ook die van onze overdaad en consumeer-zucht en onze on-dankbaarheid (dat is: God er niet voor danken) voor het hebben en gebruiken van Zijn goede gaven. Maar op grond van het volbrachte werk van Christus kunnen we ook echt leren op God te vertrouwen en blij-sober te leven, want Hij zorgt voor ons, wat we op het gebed mogen vragen, <span id=\"su_tooltip_69e44eba7b816_button\" class=\"su-tooltip-button su-tooltip-button-outline-yes\" aria-describedby=\"su_tooltip_69e44eba7b816\" data-settings='{\"position\":\"top\",\"behavior\":\"hover\",\"hideDelay\":0}' tabindex=\"0\">Ps. 37:5<\/span><span style=\"display:none;z-index:100\" id=\"su_tooltip_69e44eba7b816\" class=\"su-tooltip\" role=\"tooltip\"><span class=\"su-tooltip-inner su-tooltip-shadow-no\" style=\"z-index:100;background:#222222;color:#FFFFFF;font-size:16px;border-radius:5px;text-align:left;max-width:450px;line-height:1.25\"><span class=\"su-tooltip-title\">Psalm 37:5<\/span><span class=\"su-tooltip-content su-u-trim\"><sup>5<\/sup> Wentel uw weg op de HEERE<br \/>\nen vertrouw op Hem: H\u00edj zal het doen.<\/span><\/span><span id=\"su_tooltip_69e44eba7b816_arrow\" class=\"su-tooltip-arrow\" style=\"z-index:100;background:#222222\" data-popper-arrow><\/span><\/span>; <span id=\"su_tooltip_69e44eba7b9b0_button\" class=\"su-tooltip-button su-tooltip-button-outline-yes\" aria-describedby=\"su_tooltip_69e44eba7b9b0\" data-settings='{\"position\":\"top\",\"behavior\":\"hover\",\"hideDelay\":0}' tabindex=\"0\">1Ptr. 5:6,7<\/span><span style=\"display:none;z-index:100\" id=\"su_tooltip_69e44eba7b9b0\" class=\"su-tooltip\" role=\"tooltip\"><span class=\"su-tooltip-inner su-tooltip-shadow-no\" style=\"z-index:100;background:#222222;color:#FFFFFF;font-size:16px;border-radius:5px;text-align:left;max-width:450px;line-height:1.25\"><span class=\"su-tooltip-title\">1Petrus 5:6,7<\/span><span class=\"su-tooltip-content su-u-trim\"><sup>6<\/sup> Verneder u dan onder de krachtige hand van God, opdat Hij u op Zijn tijd verhoogt.<br \/>\n<sup>7<\/sup> Werp al uw zorgen op Hem, want Hij zorgt voor u.<\/span><\/span><span id=\"su_tooltip_69e44eba7b9b0_arrow\" class=\"su-tooltip-arrow\" style=\"z-index:100;background:#222222\" data-popper-arrow><\/span><\/span>. <\/p>\n<p>Een gebed dat aansluit bij de bede die de Heere Jezus ons heeft geleerd: Geef ons heden ons dagelijks brood, Mt. 6:11. Waarbij de Kanttekeningen van de Statenvertaling zo mooi en verhelderend toelichten: Dat is, genoegzaam en nodig tot onderhoud van ons leven voor dezen dag; of: het ons bescheiden deel, <span id=\"su_tooltip_69e44eba7bbef_button\" class=\"su-tooltip-button su-tooltip-button-outline-yes\" aria-describedby=\"su_tooltip_69e44eba7bbef\" data-settings='{\"position\":\"top\",\"behavior\":\"hover\",\"hideDelay\":0}' tabindex=\"0\">Spr. 30:8<\/span><span style=\"display:none;z-index:100\" id=\"su_tooltip_69e44eba7bbef\" class=\"su-tooltip\" role=\"tooltip\"><span class=\"su-tooltip-inner su-tooltip-shadow-no\" style=\"z-index:100;background:#222222;color:#FFFFFF;font-size:16px;border-radius:5px;text-align:left;max-width:450px;line-height:1.25\"><span class=\"su-tooltip-title\">Spreuken 30:8<\/span><span class=\"su-tooltip-content su-u-trim\"><sup>8<\/sup> Houd valsheid en leugentaal ver van mij.<br \/>\n<em>En:<\/em> geef mij geen armoede of rijkdom,<br \/>\nvoorzie mij van het mij toegewezen deel <em>aan<\/em> brood.<\/span><\/span><span id=\"su_tooltip_69e44eba7bbef_arrow\" class=\"su-tooltip-arrow\" style=\"z-index:100;background:#222222\" data-popper-arrow><\/span><\/span>. Verder wordt er aangegeven dat met \u2018brood\u2019 bedoeld is alles wat nodig is voor het lichaam.<\/p>\n<p>Hoor ik je zeggen: \u2018ja, maar mogen we dan nooit wat \u2018extra\u2019s\u2019, stel een paar nieuwe overhemden en een mooie broek, kopen, of het huis vernieuwen, of een keer fijn uit eten gaan?<br \/>\nZeker wel, geniet er van, zou ik zeggen. Als we als lakmoesproef God ervoor nog kunnen danken, <span id=\"su_tooltip_69e44eba7bdb6_button\" class=\"su-tooltip-button su-tooltip-button-outline-yes\" aria-describedby=\"su_tooltip_69e44eba7bdb6\" data-settings='{\"position\":\"top\",\"behavior\":\"hover\",\"hideDelay\":0}' tabindex=\"0\">1Tim. 4:3,4<\/span><span style=\"display:none;z-index:100\" id=\"su_tooltip_69e44eba7bdb6\" class=\"su-tooltip\" role=\"tooltip\"><span class=\"su-tooltip-inner su-tooltip-shadow-no\" style=\"z-index:100;background:#222222;color:#FFFFFF;font-size:16px;border-radius:5px;text-align:left;max-width:450px;line-height:1.25\"><span class=\"su-tooltip-title\">1Timothe\u00fcs 4:3,4<\/span><span class=\"su-tooltip-content su-u-trim\"><sup>3<\/sup> Zij verbieden te trouwen en gebieden zich te onthouden van voedsel, dat God geschapen heeft voor de gelovigen en voor hen die de waarheid hebben leren kennen, om onder dankzegging aanvaard te worden.<br \/>\n<sup>4<\/sup> Want alles wat God geschapen heeft, is goed en niets is verwerpelijk, wanneer het onder dankzegging aanvaard wordt.<\/span><\/span><span id=\"su_tooltip_69e44eba7bdb6_arrow\" class=\"su-tooltip-arrow\" style=\"z-index:100;background:#222222\" data-popper-arrow><\/span><\/span>.<\/p>\n<div class=\"su-spacer\" style=\"height:20px\"><\/div>\n<h2 class=\"groen\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meindertsmaservie.nl\/wp-content\/uploads\/duurzaam.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"30\" \/> Tenslotte<\/h2>\n<p>In het kader van ons nadenken over duurzaamheid en de puriteinen, wil ik tenslotte nog wijzen op een gedicht van een puriteinse koloniste van de eerste generatie (te Massachusetts Bay Colony), Anne Bradstreet. Titel: \u2018Contemplations\u2019<span class=\"ellipsis\" id=\"ellipsis-906071036\" style=\"opacity: 0; position: absolute; z-index: -1;\">...<\/span><span class=\"rmwp-button-wrap\" id=\"rmwp-button-wrap-906071036\" style=\"display: none;\"><button name=\"read more\" type=\"button\" onclick=\"rmwpPlusButtonAction( '906071036', ' 11) ', 'sluit', 500 )\"> 11) <\/button><\/span><span class=\"rmwp-toggle animation-slide\" id=\"rmwp-toggle-906071036\" style=\"display: none\"> 11) Het gedicht bevat 33 coupletten in prachtig \u2018gedateerd\u2019 Engels. Elke strofe omvat op zijn beurt zeven regels (rijm-patroon: ABABCCC) en de laatste acht (met een afwijkend rijm: AABBCCDD).<br \/>\n<br \/>\nOp internet kun je het <a href=\"https:\/\/monadnock.net\/bradstreet\/contemplations.html\" rel=\"noopener nofollow \" target=\"_blank\">vinden<\/a>. <\/span><span class='rmwp-toggle-end'><\/span>. Het past prachtig bij wat in onze verhandeling te berde is gebracht. Ik zou het bijna een po\u00ebtische bevestiging willen noemen. <\/p>\n<p>Waar het mij om gaat is dat je in het gedicht haar diepe waardering voor de natuur, beter: voor Gods schepping, proeft, ja, dat de Heere Zijn glorie weliswaar vooral door Zijn Heilige Schrift aan ons openbaart, maar toch ook door Zijn heerlijke creatie.<span class=\"ellipsis\" id=\"ellipsis-509154367\" style=\"opacity: 0; position: absolute; z-index: -1;\">...<\/span><span class=\"rmwp-button-wrap\" id=\"rmwp-button-wrap-509154367\" style=\"display: none;\"><button name=\"read more\" type=\"button\" onclick=\"rmwpPlusButtonAction( '509154367', ' 12) ', 'sluit', 500 )\"> 12) <\/button><\/span><span class=\"rmwp-toggle animation-slide\" id=\"rmwp-toggle-509154367\" style=\"display: none\"> 12) Ik citeer uit het tweede couplet de volgende regels:<br \/>\n<br \/><em>\u2018If so much excellence abide below,<br \/>\nHow excellent is He that dwells on high?<br \/>\nWhose power and beauty by his works we know.<br \/>\nSure He is goodness, wisdom, glory, light,\u2019<\/em><br \/>\n<br \/>\nToch wordt in het gedicht ook de zonde en schuld van de mens (en ze weet van haar eigen dwaasheid<span style='color:red'>*)<\/span> ) met de ermee verbonden straf en gebrokenheid niet verheeld en dat we het uiteindelijk van de \u2018oude aarde\u2019 niet hoeven te verwachten, maar ons moeten richten op de hemelse woning. Zelfs koningen (wij zouden zeggen hooggeplaatste personen, presidenten) met hun namen en \u2018monumenten\u2019 zullen worden vergeten. En noch vernuft en wijsheid noch bezit ontkomt aan de roest van de tijd. Maar dan die laatste twee regels van het gedicht:<br \/>\n<br \/>\n<em>\u2018But he whose name is grav\u2019d in the white stone<br \/>\nShall last and shine when all of these are gone.\u2019<\/em><br \/>\n<\/br \/>&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;<br \/>\n<span style='color:red'>*)<\/span> We horen haar dichten in het vierde couplet, waar ze de glorieuze zon de ziel van de wereld noemt en het oog van het heelal, dat ze zich kan voorstellen dat sommigen de zon hebben vergoddelijkt en dat zij, als ze niet beter had geweten, helaas (ze gebruikt het woord \u2018alas\u2019) hetzelfde had gedaan.<br \/>\nEn in het achtste vers spreekt ze po\u00ebtisch uit dat ze haar grote Schepper zou willen verheerlijken, die de natuur zo royaal heeft getooid, maar ach, ach, haar dwaasheid (ze gebruikt het woord \u2018imbecility\u2019)! <\/span><span class='rmwp-toggle-end'><\/span> Vergelijk de Nederlandse Geloofsbelijdenis (of ook genoemd: de Belgische Confessie of Confessio Belgica) art. 2 waar betreffende de openbaring van God door de schepping verwezen wordt naar <span id=\"su_tooltip_69e44eba7c02a_button\" class=\"su-tooltip-button su-tooltip-button-outline-yes\" aria-describedby=\"su_tooltip_69e44eba7c02a\" data-settings='{\"position\":\"top\",\"behavior\":\"hover\",\"hideDelay\":0}' tabindex=\"0\">Rom. 1:20<\/span><span style=\"display:none;z-index:100\" id=\"su_tooltip_69e44eba7c02a\" class=\"su-tooltip\" role=\"tooltip\"><span class=\"su-tooltip-inner su-tooltip-shadow-no\" style=\"z-index:100;background:#222222;color:#FFFFFF;font-size:16px;border-radius:5px;text-align:left;max-width:450px;line-height:1.25\"><span class=\"su-tooltip-title\">Romeinen 1:20<\/span><span class=\"su-tooltip-content su-u-trim\"><sup>20<\/sup> Want de dingen van Hem die onzichtbaar zijn, worden sinds de schepping van de wereld uit Zijn werken gekend en doorzien, <em>namelijk<\/em> \u00e9n Zijn eeuwige kracht \u00e9n <em>Zijn<\/em> Goddelijkheid, zodat zij niet te verontschuldigen zijn.<\/span><\/span><span id=\"su_tooltip_69e44eba7c02a_arrow\" class=\"su-tooltip-arrow\" style=\"z-index:100;background:#222222\" data-popper-arrow><\/span><\/span>; zie ook de artt. 3-7 waar de primaat van de openbaring van God door de Bijbel nader wordt uiteengezet met verwijzing naar <span id=\"su_tooltip_69e44eba7c1ee_button\" class=\"su-tooltip-button su-tooltip-button-outline-yes\" aria-describedby=\"su_tooltip_69e44eba7c1ee\" data-settings='{\"position\":\"top\",\"behavior\":\"hover\",\"hideDelay\":0}' tabindex=\"0\">2Ptr. 1:21<\/span><span style=\"display:none;z-index:100\" id=\"su_tooltip_69e44eba7c1ee\" class=\"su-tooltip\" role=\"tooltip\"><span class=\"su-tooltip-inner su-tooltip-shadow-no\" style=\"z-index:100;background:#222222;color:#FFFFFF;font-size:16px;border-radius:5px;text-align:left;max-width:450px;line-height:1.25\"><span class=\"su-tooltip-title\">2Petrus 1:20,21<\/span><span class=\"su-tooltip-content su-u-trim\"><sup>20<\/sup> Dit moet u allereerst weten, dat geen enkele profetie van de Schrift een eigenmachtige uitleg toelaat;<br \/>\n<sup>21<\/sup> <strong>want de profetie is destijds niet voortgebracht door de wil van een mens, maar heilige mensen van God, door de Heilige Geest gedreven, hebben gesproken.<\/strong><\/span><\/span><span id=\"su_tooltip_69e44eba7c1ee_arrow\" class=\"su-tooltip-arrow\" style=\"z-index:100;background:#222222\" data-popper-arrow><\/span><\/span>.<\/p>\n<p>Ik moet eveneens denken aan de Vlaamse po\u00ebet Guido Gezelle die we in een gedicht kunnen horen zeggen: \u2018<a href=\"https:\/\/neerlandistiek.nl\/2022\/01\/223147\/\" rel=\"noopener nofollow \" target=\"_blank\">Mij spreekt de blomme een tale<\/a>.\u2019<br \/>\nMijn vraag: Aan ons ook? Hoe zouden wij dan niet in eerbied en respect met Gods creatie, al ligt deze door de zondeval onder de vloek en zucht, <span id=\"su_tooltip_69e44eba7c3aa_button\" class=\"su-tooltip-button su-tooltip-button-outline-yes\" aria-describedby=\"su_tooltip_69e44eba7c3aa\" data-settings='{\"position\":\"top\",\"behavior\":\"hover\",\"hideDelay\":0}' tabindex=\"0\">Gen. 3:17v.<\/span><span style=\"display:none;z-index:100\" id=\"su_tooltip_69e44eba7c3aa\" class=\"su-tooltip\" role=\"tooltip\"><span class=\"su-tooltip-inner su-tooltip-shadow-no\" style=\"z-index:100;background:#222222;color:#FFFFFF;font-size:16px;border-radius:5px;text-align:left;max-width:450px;line-height:1.25\"><span class=\"su-tooltip-title\">Genesis 3:17-19<\/span><span class=\"su-tooltip-content su-u-trim\"><sup>17<\/sup> En tegen Adam zei Hij: Omdat u geluisterd hebt naar de stem van uw vrouw en van die boom gegeten hebt waarvan Ik u geboden had: U mag daarvan niet eten,<br \/>\nis de aardbodem omwille van u vervloekt;<br \/>\nmet zwoegen zult u daarvan eten,<br \/>\nal de dagen van uw leven;<br \/>\n<sup>18<\/sup> dorens en distels zal hij voor u laten opkomen<br \/>\nen u zult het gewas van het veld eten.<br \/>\n<sup>19<\/sup> In het zweet van uw gezicht zult u brood eten,<br \/>\ntotdat u tot de aardbodem terugkeert, omdat u daaruit genomen bent;<br \/>\nwant stof bent u<br \/>\nen u zult tot stof terugkeren.<\/span><\/span><span id=\"su_tooltip_69e44eba7c3aa_arrow\" class=\"su-tooltip-arrow\" style=\"z-index:100;background:#222222\" data-popper-arrow><\/span><\/span>, <span id=\"su_tooltip_69e44eba7c5a9_button\" class=\"su-tooltip-button su-tooltip-button-outline-yes\" aria-describedby=\"su_tooltip_69e44eba7c5a9\" data-settings='{\"position\":\"top\",\"behavior\":\"hover\",\"hideDelay\":0}' tabindex=\"0\">Rom. 8:20<\/span><span style=\"display:none;z-index:100\" id=\"su_tooltip_69e44eba7c5a9\" class=\"su-tooltip\" role=\"tooltip\"><span class=\"su-tooltip-inner su-tooltip-shadow-no\" style=\"z-index:100;background:#222222;color:#FFFFFF;font-size:16px;border-radius:5px;text-align:left;max-width:450px;line-height:1.25\"><span class=\"su-tooltip-title\">Romeinen 8:20<\/span><span class=\"su-tooltip-content su-u-trim\"><sup>20<\/sup> Want de schepping is aan de zinloosheid onderworpen, niet vrijwillig, maar door hem die <em>haar daaraan<\/em> onderworpen heeft,<\/span><\/span><span id=\"su_tooltip_69e44eba7c5a9_arrow\" class=\"su-tooltip-arrow\" style=\"z-index:100;background:#222222\" data-popper-arrow><\/span><\/span>, omgaan? <\/p>\n<p>Waarbij we wel in gedachtenis houden, en er verlangend naar uit mogen zien, dat deze oude aarde een algehele \u2018revisie\u2019 zal ondergaan door de Schepper Zelf ter hand genomen: \u2018Zie Ik maak alle dingen nieuw\u2019, <span id=\"su_tooltip_69e44eba7c72a_button\" class=\"su-tooltip-button su-tooltip-button-outline-yes\" aria-describedby=\"su_tooltip_69e44eba7c72a\" data-settings='{\"position\":\"top\",\"behavior\":\"hover\",\"hideDelay\":0}' tabindex=\"0\">Opb. 21:5<\/span><span style=\"display:none;z-index:100\" id=\"su_tooltip_69e44eba7c72a\" class=\"su-tooltip\" role=\"tooltip\"><span class=\"su-tooltip-inner su-tooltip-shadow-no\" style=\"z-index:100;background:#222222;color:#FFFFFF;font-size:16px;border-radius:5px;text-align:left;max-width:450px;line-height:1.25\"><span class=\"su-tooltip-title\">Openbaring 21:5<\/span><span class=\"su-tooltip-content su-u-trim\"><sup>5<\/sup> En Hij Die op de troon zit, zei: Zie, Ik maak alle dingen nieuw. En Hij zei tegen mij: Schrijf, want deze woorden zijn waarachtig en betrouwbaar.<\/span><\/span><span id=\"su_tooltip_69e44eba7c72a_arrow\" class=\"su-tooltip-arrow\" style=\"z-index:100;background:#222222\" data-popper-arrow><\/span><\/span>. Vergelijk <span id=\"su_tooltip_69e44eba7c885_button\" class=\"su-tooltip-button su-tooltip-button-outline-yes\" aria-describedby=\"su_tooltip_69e44eba7c885\" data-settings='{\"position\":\"top\",\"behavior\":\"hover\",\"hideDelay\":0}' tabindex=\"0\">Rom. 8:19-25<\/span><span style=\"display:none;z-index:100\" id=\"su_tooltip_69e44eba7c885\" class=\"su-tooltip\" role=\"tooltip\"><span class=\"su-tooltip-inner su-tooltip-shadow-no\" style=\"z-index:100;background:#222222;color:#FFFFFF;font-size:16px;border-radius:5px;text-align:left;max-width:550px;line-height:1.25\"><span class=\"su-tooltip-title\">Romeinen 8:19-25<\/span><span class=\"su-tooltip-content su-u-trim\"><sup>19<\/sup> Met reikhalzend verlangen immers verwacht de schepping het openbaar worden van de kinderen van God.<br \/>\n<sup>20<\/sup> Want de schepping is aan de zinloosheid onderworpen, niet vrijwillig, maar door hem die <em>haar daaraan<\/em> onderworpen heeft,<br \/>\n<sup>21<\/sup> in de hoop dat ook de schepping zelf zal bevrijd worden van de slavernij van het verderf <em>om te komen<\/em> tot de vrijheid van de heerlijkheid van de kinderen van God.<br \/>\n<sup>22<\/sup> Want wij weten dat heel de schepping gezamenlijk zucht en gezamenlijk in barensnood verkeert tot nu toe.<br \/>\n<sup>23<\/sup> En dat niet alleen, maar ook wijzelf, die de eerstelingen van de Geest hebben, ook wijzelf zuchten in onszelf, in de verwachting van de aanneming tot kinderen, namelijk de verlossing van ons lichaam.<br \/>\n<sup>24<\/sup> Want in de hoop zijn wij zalig geworden. Hoop nu die gezien wordt, is geen hoop. Immers, wat iemand ziet, waarom zou hij dat nog hopen?<br \/>\n<sup>25<\/sup> Maar als wij hopen wat wij niet zien, dan verwachten wij het met volharding.<\/span><\/span><span id=\"su_tooltip_69e44eba7c885_arrow\" class=\"su-tooltip-arrow\" style=\"z-index:100;background:#222222\" data-popper-arrow><\/span><\/span>.<\/p>\n<div style=\"display: flex;justify-content: center;\">\n<div>Soli Deo gloria,<br \/>\nallinich oan God de eare (FRL),<br \/>\nalleen aan God de eer (NL),<br \/>\n<span id=\"su_tooltip_69e44eba7cb0a_button\" class=\"su-tooltip-button su-tooltip-button-outline-yes\" aria-describedby=\"su_tooltip_69e44eba7cb0a\" data-settings='{\"position\":\"top\",\"behavior\":\"hover\",\"hideDelay\":0}' tabindex=\"0\">\u0411\u043e\u0433\u0443 \u0458\u0435\u0434\u0438\u043d\u043e\u043c\u0435 \u0441\u043b\u0430\u0432\u0430<\/span><span style=\"display:none;z-index:100\" id=\"su_tooltip_69e44eba7cb0a\" class=\"su-tooltip\" role=\"tooltip\"><span class=\"su-tooltip-inner su-tooltip-shadow-no\" style=\"z-index:100;background:#222222;color:#FFFFFF;font-size:16px;border-radius:5px;text-align:left;max-width:450px;line-height:1.25\"><span class=\"su-tooltip-title\">In Latijns schrift:<\/span><span class=\"su-tooltip-content su-u-trim\"><br \/>Bogu jedinome slava<\/span><\/span><span id=\"su_tooltip_69e44eba7cb0a_arrow\" class=\"su-tooltip-arrow\" style=\"z-index:100;background:#222222\" data-popper-arrow><\/span><\/span> (SRB) !\n<\/div>\n<\/div>\n<p>&#8211; &#8211; &#8211; &#8211;<\/p>\n<h2>Aanhangsel: Hoezo baarschaamte?<\/h2>\n<p>Tijdens het voorbereiden van bovenstaande las ik tot mijn verbazing in een boek met columns van Neline Boogert-Floor, \u2018<a href=\"https:\/\/www.debanier.nl\/oneindig-procent-lief\" rel=\"noopener nofollow \" target=\"_blank\">Oneindig procent lief<\/a>\u2019, dat als het gaat om niet-duurzaam gedrag ook een \u2018groot\u2019 (wat is groot?) kindertal op het lijstje staat. Er wordt in dat verband gesproken, wel ja, van \u2018baar-schaamte\u2019\u2026<\/p>\n<p>Zouden mijn vrouw en ik dan eigenlijk ook \u2018baarschaamte\u2019 moeten hebben? Wij die zo blij met onze kinderen zijn en God dankbaar. Ook met onze laatste zoon die God als het ware als extra zegen, op het gebed van \u00e9\u00e9n van de oudere kinderen, als zevende aan het gezin heeft toegevoegd: Nathan: Hij (God) heeft gegeven!<br \/>\nMaar ok\u00e9, ook de puriteinen hadden veelal \u2018grote\u2019 gezinnen\u2026 Negatief?<\/p>\n<p>Nu schoot de column-schrijfster echter ineens iets belangrijks uit een lezing over huisgodsdienst (dagelijks als gezin de Heere zoeken met Woord en gebed, Engels: family devotion) te binnen dat met ons onderwerp te maken heeft. De puriteinen zagen grote gezinnen als een zegen. Waarom dan? Omdat ze vast vertrouwden dat God Zijn Koninkrijk door de geslachten heen zou bouwen!<br \/>\nSuper, en dan valt alle \u2018baarschaamte\u2019 weg!<\/p>\n<p>Laten we dus ook van de puriteinen leren om duurzaamheid niet te verheerlijken maar in het goede perspectief te plaatsen, waarvan we al spraken in het begin van ons artikel.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u2018En God zegende hen en God zei tegen hen: Wees vruchtbaar, word talrijk, vervul de aarde en onderwerp haar, en heers over de vissen van de zee, over de vogels in de lucht en over al de dieren die over de aarde kruipen!\u2019 Genesis 1:28 (vs 26-28) Vooraf De voor je liggende (korte) studie gaat over duurzaamheid of wat minder abstract gesproken: een duurzaam leven. Daar wordt, zul je zeggen, heden ten dage \u2013 wereldwijd, maar vooral in de westerse wereld \u2013 al veel over nagedacht en geschreven. Ook door christenen. Dat zal waar zijn. Ter bredere ori\u00ebntatie echter: is er vanuit de (kerk)geschiedenis ook wat over te zeggen? Toegespitst: kunnen we het onderwerp ook belichten vanuit puriteinse hoek, waar ik mij nogal toe aangetrokken voel, en kan dat ons verder helpen in de \u2018discussie\u2019? We zullen het zien in wat nu volgt. De Heere zegene de beschouwing! Novi Sad, maart 2026 \u2013 Pier M. Meindertsma Inleiding Natuurlijk moeten we onze christelijke agenda niet door maatschappelijke actualiteiten (of vragen), zoals momenteel de discussie over duurzaamheid, laten bepalen. Onze agenda behoort te worden beheerst door het \u2018ene nodige\u2019 uit en in combinatie met en 1) In Mt. 6:33 komen we het woord \u2018Zijn gerechtigheid\u2019 tegen, daarmee is bedoeld Gods wil (het leven recht in Zijn ogen) zoals Hij dat in de Bijbel aan ons bekendmaakt, dat v\u00f3\u00f3r alles te maken heeft met het leven met God en dan ook het leven met de naaste. . En als het gaat om zaken van aarde en kosmos mogen we wel ter harte nemen wat we lezen in Mt. 16:26a: \u2018Want wat baat het een mens, als hij heel de wereld wint en aan zijn ziel schade lijdt?\u2019 Maar al moeten we maatschappelijke zaken geen hoofd-zaken laten worden 2) Dus we gaan niet spreken van \u2018groene\u2019 kerken, alsof groen-zijn \u00e9\u00e9n van de belangrijkste dingen van ons kerk-zijn zou zijn. , daaronder geschikt hebben ze toch hun belang 3) We gaan dus wel spreken over \u2018duurzaamheid\u2019, als onderdeel van ons rentmeesterschap dat op zijn beurt weer een onderdeel van de christelijke ethiek is. , en als christenen worden we geroepen ook hier op een christelijke manier mee om te gaan, noem het: mogen we ook hier tekenen van Gods komend Koninkrijk nu al oprichten. Daarom volgen nu wat gedachten over ons christelijk verantwoord omgaan met Gods schepping (tegenover zondig misbruik) toegespitst op duurzaamheid en wel bekeken door de bril van de puriteinen, die verrassend genoeg hierover eveneens hebben nagedacht. De (16e) 17e (18e) eeuwse puriteinen 4) Het woord puritein is waarschijnlijk als scheldwoord in het&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":32481,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[168],"tags":[206],"class_list":["post-32447","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-studies","tag-stud"],"aioseo_notices":[],"cc_featured_image_caption":{"caption_text":"Leven in eenvoud tot eer van God. ","source_text":"","source_url":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.meindertsmaservie.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32447","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.meindertsmaservie.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.meindertsmaservie.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meindertsmaservie.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meindertsmaservie.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32447"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.meindertsmaservie.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32447\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meindertsmaservie.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32481"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.meindertsmaservie.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32447"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meindertsmaservie.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32447"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meindertsmaservie.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32447"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}