Studie – Hermeneutiek (Hfst I)

Met welke bril leest u de Bijbel?
Hermeneutiek – over het uitleggen van de Bijbel

Hoofdstuk I:  Hermeneutiek

  1. Hoe leggen we de Bijbel uit?

    En zo komen we op het vlak van wat we noemen de hermeneutiek. Het is de theorie van de uitleg(ging). In ons geval: de uitleg van de Heilige Schrift. Het is een onderdeel van de theologie-studie. Dr. S. Greijdanus heeft hierover een boek geschreven met de typerende titel: Schriftbeginselen ter Schriftverklaring.

  2. Hermeneutiek:
    het woord komt van het Griekse werkwoord ‘hermeneu-ein’ dat betekent:

    • iets zeggen;
    • daarna: vertalen, vertolken (zie Johannes 1:42; 9:7); vergelijk het samengestelde methermeneu-esthai (meta en hermeneu-ein): overzetten, vertalen (Mattheüs 1:23; Markus 5:41);
    • en dan ook: verklaren en ontvouwen/uiteenzetten (Lukas 24:27).
  3. Oké, concluderend:
    hermeneutiek is de wetenschap die zich bezighoudt met het opstellen van regels voor een goede uitleg. Niet meer en niet minder. Ten minste zo was het oorspronkelijk. De hermeneutiek is een hulpmiddel voor de exegese (Grieks: exegesis: uitleg, uitlegging). De exegeet houdt zich bezig met de hermeneutiek.

  4. Waarbij het ten overvloede goed is te noemen dat de Schrift naar haar eigen getuigenis Gods Woord is, 2 Timotheüs 3:15-17. Daarmee is ook gezegd dat de Schrift (Bijbel) in de veelheid en verscheidenheid van Schriften (Bijbelboeken) die ze in zich bergt, toch een eenheid vormt, die als eenheid moet worden uitgelegd.

  5. We hebben dus bij de uitleg niet maar met Bijbelschrijvers te maken, maar voor alles, overal in de Bijbel, met dezelfde sprekende God Zelf. Dat geeft een grote verantwoordelijkheid bij de uitleg, maar ook een grote vreugde, dat wil zeggen als het met geloof gepaard gaat (vergelijk Hebreeën 4:2)

 

Zie voor de praktische uitwerking de volgende hoofdstukken.

Verder lezen